Voor veel gemeenten, provincies, ministeries en uitvoeringsorganisaties is het nog geen beleidsvraagstuk. Dat verandert snel. En wie niets doet, kiest ook.

Elke ochtend rijden ze het terrein op: medewerkers op hun e-bike. De accu gaat eraf bij de stalling, want niemand laat hem onbewaakt achter. En dan begint het zoeken naar een laadplek. Naar een stopcontact in de kelder. Een hoekje achter een kast. Een bureaulade of verstopt in de werktas.

Dit is het dagelijkse patroon op honderden overheidslocaties in Nederland. En het is precies het patroon dat leidt tot brandrisico's die steeds minder te negeren zijn. En de vraag is niet óf dit speelt bij jouw organisatie. De vraag is of je er al op ingespeeld hebt.

Een lithium-ion accubrand is geen gewone brand

Het aantal gebouwbranden door accu's verdubbelde tussen 2019 en 2024. In 2024 waren bij meer dan 300 branden batterijen betrokken, waarvan de helft door fiets-, scooter- of stepaccu's (NIPV/Stichting Salvage, 2024).

Wat dit type brand zo gevaarlijk maakt: de accu produceert tijdens een thermal runaway zelf zuurstof, waardoor de brand in intensiteit blijft toenemen en nauwelijks te blussen is. De vrijkomende rook is toxisch. In een pand met gesloten ruimtes en ventilatiekanalen verspreidt die rook zich snel naar verdiepingen en vluchtroutes.

Een brand in een inpandige fietsenstalling kan een gebouw dagenlang onbruikbaar maken. De rookschade, ontruimingskosten en verzekerings discussies lopen al snel op tot tienduizenden euro's, zoals te lezen in onze eerdere post over e-bike branden in de Randstad.

Wat de wet al van je vraagt

Er is niet één wet die het laden van e-bike accu's specifiek beschrijft. Maar er is wel een duidelijke stapeling van verplichtingen.

Arbowet en RI&E: Elke werkgever is verplicht risico's op de werkplek schriftelijk in kaart te brengen. Zodra medewerkers structureel accu's meenemen en in het pand opladen, hoort dat in de RI&E: niet als wenselijk beleid, maar als beschrijving van de werkelijke situatie. Staat het er niet in, dan sta je zwak als er iets misgaat. Zie ook onze blogpost over RI&E.

Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): Het laden van een lithium-ion accu in een ongecontroleerde ruimte raakt direct aan de eisen rondom brand uitbreiding en veilige vluchtroutes.

PGS 37-2: Dit is het kader dat overheden en toezichthouders hanteren bij de beoordeling van lithium-gerelateerde brandrisico's. De richtlijn benoemt brandwerende laadlockers expliciet als erkende beheersmaatregel.

De conclusie is helder: zodra medewerkers accu's opladen zonder dat het risico aantoonbaar beheerst is, is de zorgplicht al in het geding.

Koop een oplossing in overleg met je verzekeraar

Dit is een stap die veel organisaties overslaan. Verzekeraars stellen bij schade de vraag of het risico voorzienbaar was en welke maatregelen zijn getroffen. Een aantoonbaar gecertificeerde oplossing of goedgekeurde oplossing door de verzekeraar geeft daar een sterk antwoord op.

Maar het gesprek loont ook andersom: sommige verzekeraars stellen inmiddels aanvullende eisen aan de dekking als er sprake is van structureel inpandig laden zonder beheerste voorziening. Afstemmen vóór je inkoopt voorkomt discussie achteraf. En voor overheden geldt dat een gedocumenteerde afweging ook de interne besluitvorming steunt.

Wil je voorlopen of achterlopen?

Dat is uiteindelijk de bestuurlijke keuze die hierachter zit.

Overheden die nu inregelen, doen dat vanuit de eigen zorgplicht. Ze lopen voor op Europese regelgeving die eraan komt en staan sterk als een verzekeraar of inspecteur vragen stelt.

Overheden die niets doen, kiezen impliciet voor het scenario waarin een incident de aanleiding wordt voor beleid. Dat is een kwetsbare positie, zeker in een context waar transparantie en publieke verantwoording zwaar tellen.

Hoe pak je dit praktisch aan? Begin met drie vragen

Voordat je besluit wat je wilt inrichten, helpt het om eerst de eigen situatie scherp te krijgen.

1. Hoeveel e-bikes stallen er dagelijks?
Een snelle telling in de fietsenstalling geeft direct een beeld van de omvang. Dat getal is ook de input die je nodig hebt voor het gesprek met de verzekeraar en voor de RI&E.

2. Is er al beleid, en werkt het in de praktijk?
Kijk niet naar wat op papier staat, maar naar wat er feitelijk gebeurt. Worden accu's meegenomen? Waar worden ze opgeladen? Een verbod dat in de praktijk niet werkt, is geen beleid. Het is een risico dat je niet ziet.

3. Wil je buiten of binnen laden faciliteren?
Op sommige locaties is buitenopslag haalbaar: een overkapping met stopcontacten en een slot. In binnenstedelijke panden of een fietsenkelder is dat zelden een echte optie.

Wil je meer grip op waar jouw locatie nu staat? De zelfscan brengt in een paar minuten in kaart waar de grootste risico's zitten en of je huidige beleid houdbaar is.

→ Doe de gratis zelfscan hier en krijg in 3 minuten meer inzicht in jouw situatie

Vijf oplossingsrichtingen waar je aan kan denken

1. Niets doen.
   Geen neutrale keuze. Het risico is aanwezig, wordt niet beheerst, en bij een incident kun je niet aantonen dat je de zorgplicht serieus hebt genomen. Juridisch en verzekeringstechnisch de zwakste positie.

2. Laden verbieden zonder alternatief.
   Begrijpelijk als eerste reactie, maar het lost niets op. Medewerkers nemen de accu toch mee en laden op plekken buiten zicht: technische ruimtes, onder een jas, kabels door deuropeningen. Het risico verdwijnt niet, het wordt onzichtbaar.

3. Stopcontacten aanwijzen.
   Een kleine stap vooruit, maar het lost de diefstalproblematiek niet op. Medewerkers laten een accu van meer dan honderd euro niet onbewaakt bij een open stopcontact in een gang. In de praktijk gebruiken ze de plek niet, of ze laten de accu in de fiets, wat diefstal uitlokt.

4. Sprinklerinstallatie.
   Biedt brandbeheersing op gebouwniveau, maar is ontworpen voor een ander type brand. Het NIPV heeft gedocumenteerd dat sprinklers bij een thermal runaway beperkt effectief zijn: de accu blijft intern reageren ook als de vlam aan de buitenkant geblust is. De investerings- en onderhoudskosten staan voor de meeste overheidslocaties bovendien niet in verhouding tot het specifieke e-bike risico.

5. Brandwerende laadlockers.
   De meest complete oplossing voor de typische overheidslocatie. Ze tackelen brandveiligheid én diefstalveiligheid tegelijk: de accu laadt op in een gesloten, brandwerende omgeving en medewerkers weten dat hun spullen veilig staan. PGS 37-2 benoemt dit type oplossing expliciet als beheersmaatregel. Gecertificeerde varianten zijn opgenomen in de RVO Milieulijst, wat voor overheidsorganisaties relevant is bij duurzame inkoop. De onderliggende VDMA-24994 norm wordt naar verwachting in 2027-2028 omgezet naar een Europese standaard. Wie nu handelt, loopt voor op wat de marktstandaard gaat worden.

De volgende stap

Wil je weten hoe jouw locatie er nu voor staat? De zelfscan brengt dat in een paar minuten in kaart, inclusief of je huidige beleid en RI&E houdbaar zijn bij een incident.